Tóm tắt. Các sonata bàn phím Haydn trải dài nhiều thập niên nên phản ánh sự chuyển từ harpsichord và clavichord sang fortepiano. Tác phẩm sớm có kết cấu nhẹ, còn sonata muộn khai thác cường độ, âm vực và sức mạnh của nhạc cụ phát triển hơn. Sonata E-flat major Hob. XVI:52 thuộc thập niên 1790 có quy mô lớn, hợp âm mạnh và tương phản xa những divertimento sớm. Các sonata trung kỳ lại giữ độ trong, articulation rõ và humour đặc trưng. Vì thế ‘phong cách Haydn’ không phải một khối bất biến.
Bối cảnh lịch sử
Các sonata bàn phím Haydn trải dài nhiều thập niên nên phản ánh sự chuyển từ harpsichord và clavichord sang fortepiano. Tác phẩm sớm có kết cấu nhẹ, còn sonata muộn khai thác cường độ, âm vực và sức mạnh của nhạc cụ phát triển hơn.
Điều người học Piano cần nghe và hiểu
Sonata E-flat major Hob. XVI:52 thuộc thập niên 1790 có quy mô lớn, hợp âm mạnh và tương phản xa những divertimento sớm. Các sonata trung kỳ lại giữ độ trong, articulation rõ và humour đặc trưng. Vì thế ‘phong cách Haydn’ không phải một khối bất biến. Repertory Haydn là nơi lý tưởng để quan sát lịch sử nhạc cụ ngay trong một nhà soạn nhạc. Cách chạm phím, pedal và trọng lượng cần thay đổi theo niên đại và kết cấu, tránh áp âm thanh Beethoven muộn lên Haydn sớm.
Nguồn tham khảo và đọc thêm
- J. Peter Burkholder, Donald Jay Grout & Claude V. Palisca — A History of Western Music.
- Richard Taruskin — The Oxford History of Western Music.
- The New Grove Dictionary of Music and Musicians / Grove Music Online.
- Charles Rosen — The Classical Style; The Romantic Generation.
- David Schulenberg — The Keyboard Music of J. S. Bach.
- Robert L. Marshall (biên tập) — Eighteenth-Century Keyboard Music.