Tóm tắt. Joseph Haydn làm việc lâu dài cho Esterházy và giữ vai trò trung tâm trong sự phát triển symphony, string quartet và sonata. Ông đặc biệt giỏi dùng vật liệu đơn giản rồi tạo bất ngờ bằng pause, harmonic detour, false recapitulation và cường độ shift. Symphony No.94 ‘Surprise’ nổi tiếng vì hợp âm forte bất ngờ, nhưng humour của Haydn sâu hơn hiệu ứng đó. Trong nhiều sonata, một câu tưởng đã kết thúc lại bị kéo dài hoặc chuyển hướng; ông thường thử thách kỳ vọng của người nghe vốn đã quen grammar Cổ điển.
Bối cảnh lịch sử
Joseph Haydn làm việc lâu dài cho Esterházy và giữ vai trò trung tâm trong sự phát triển symphony, string quartet và sonata. Ông đặc biệt giỏi dùng vật liệu đơn giản rồi tạo bất ngờ bằng pause, harmonic detour, false recapitulation và cường độ shift.
Điều người học Piano cần nghe và hiểu
Symphony No.94 ‘Surprise’ nổi tiếng vì hợp âm forte bất ngờ, nhưng humour của Haydn sâu hơn hiệu ứng đó. Trong nhiều sonata, một câu tưởng đã kết thúc lại bị kéo dài hoặc chuyển hướng; ông thường thử thách kỳ vọng của người nghe vốn đã quen grammar Cổ điển. Pianist chơi Haydn cần sense of timing tinh tế: pause quá ngắn mất bất ngờ, quá dài thành phô. Cổ điển vì thế không khô cứng mà có thể rất hóm hỉnh trong khuôn kỷ luật.
Nguồn tham khảo và đọc thêm
- J. Peter Burkholder, Donald Jay Grout & Claude V. Palisca — A History of Western Music.
- Richard Taruskin — The Oxford History of Western Music.
- The New Grove Dictionary of Music and Musicians / Grove Music Online.
- Charles Rosen — The Classical Style; The Romantic Generation.
- David Schulenberg — The Keyboard Music of J. S. Bach.
- Robert L. Marshall (biên tập) — Eighteenth-Century Keyboard Music.