Tóm tắt. Mozart đưa piano concerto Classical đến cân bằng đặc biệt giữa soloist và orchestra. Piano không chỉ phô kỹ thuật trên nền đệm mà tham gia đối thoại, bổ sung, tranh luận và đôi khi dẫn dắt ensemble. Concerto D minor K.466 năm 1785 có tonal drama mạnh; C major K.467 cùng năm sáng rõ hơn nhưng slow movement tạo cantabile nổi tiếng. Cadenzas cho thấy improvisation vẫn là một phần của concerto thế kỷ XVIII chứ chưa hoàn toàn cố định như thực hành hiện đại.
Bối cảnh lịch sử
Mozart đưa piano concerto Classical đến cân bằng đặc biệt giữa soloist và orchestra. Piano không chỉ phô kỹ thuật trên nền đệm mà tham gia đối thoại, bổ sung, tranh luận và đôi khi dẫn dắt ensemble.
Điều người học Piano cần nghe và hiểu
Concerto D minor K.466 năm 1785 có tonal drama mạnh; C major K.467 cùng năm sáng rõ hơn nhưng slow movement tạo cantabile nổi tiếng. Cadenzas cho thấy improvisation vẫn là một phần của concerto thế kỷ XVIII chứ chưa hoàn toàn cố định như thực hành hiện đại. Khi học concerto Mozart, pianist nên nghe orchestral role ngay cả trong reduction: đâu là strings, winds, tutti, solo. Lịch sử thể loại nhắc rằng concerto là đối thoại xã hội bằng âm thanh, không chỉ độc tấu có đệm.
Nguồn tham khảo và đọc thêm
- J. Peter Burkholder, Donald Jay Grout & Claude V. Palisca — A History of Western Music.
- Richard Taruskin — The Oxford History of Western Music.
- The New Grove Dictionary of Music and Musicians / Grove Music Online.
- Charles Rosen — The Classical Style; The Romantic Generation.
- David Schulenberg — The Keyboard Music of J. S. Bach.
- Robert L. Marshall (biên tập) — Eighteenth-Century Keyboard Music.