Tóm tắt. Sonata form không phải công thức nhà soạn nhạc Cổ điển mở sách rồi áp dụng. Khái niệm exposition – development – recapitulation được lý thuyết hóa rõ hơn ở thế kỷ XIX, nhưng mô tả tốt một thực hành thế kỷ XVIII: trình bày tonic, đi đến vùng đối lập, phát triển căng thẳng và tái lập tonic. Trong sonata movement điển hình, first theme không nhất thiết khác second theme; chức năng tonal mới là cốt lõi. Exposition C major có thể đi G major, development qua nhiều giọng, recapitulation đưa vật liệu về tonic.
Bối cảnh lịch sử
Sonata form không phải công thức nhà soạn nhạc Cổ điển mở sách rồi áp dụng. Khái niệm exposition – development – recapitulation được lý thuyết hóa rõ hơn ở thế kỷ XIX, nhưng mô tả tốt một thực hành thế kỷ XVIII: trình bày tonic, đi đến vùng đối lập, phát triển căng thẳng và tái lập tonic.
Điều người học Piano cần nghe và hiểu
Trong sonata movement điển hình, first theme không nhất thiết khác second theme; chức năng tonal mới là cốt lõi. Exposition C major có thể đi G major, development qua nhiều giọng, recapitulation đưa vật liệu về tonic. Haydn thường chơi với kỳ vọng, Mozart cân đối, Beethoven mở rộng và kịch hóa. Hiểu sonata form giúp pianist nhớ bằng logic chứ không bằng chuỗi ngón. Biết mình đang ở transition hay development sẽ dẫn tới cách điều tiết năng lượng khác nhau.
Nguồn tham khảo và đọc thêm
- J. Peter Burkholder, Donald Jay Grout & Claude V. Palisca — A History of Western Music.
- Richard Taruskin — The Oxford History of Western Music.
- The New Grove Dictionary of Music and Musicians / Grove Music Online.
- Charles Rosen — The Classical Style; The Romantic Generation.
- David Schulenberg — The Keyboard Music of J. S. Bach.
- Robert L. Marshall (biên tập) — Eighteenth-Century Keyboard Music.