THÔNG TIN KỶ NIỆM 70 NĂM THÀNH LẬP NHẠC VIỆN TP. HỒ CHÍ MINH (1956–2026)
Dấu mốc lịch sử 1956–2026 70 năm hình thành và phát triển
70 NĂM NHẠC VIỆN TP. HỒ CHÍ MINH (1956–2026): BẢY THẬP NIÊN GÌN GIỮ VÀ PHÁT TRIỂN DI SẢN ÂM NHẠC
Trải qua 70 năm hình thành và phát triển, từ Trường Quốc gia Âm nhạc Sài Gòn năm 1956 đến Nhạc viện TP. Hồ Chí Minh ngày nay, nhà trường đã trở thành một trong những cơ sở đào tạo âm nhạc chuyên nghiệp có truyền thống lâu đời tại Việt Nam. Dấu mốc kỷ niệm năm 2026 không chỉ là dịp nhìn lại những thành tựu trong đào tạo, nghiên cứu và biểu diễn nghệ thuật, mà còn tôn vinh các thế hệ nhà giáo, nghệ sĩ đã góp phần xây dựng, gìn giữ và phát triển nền âm nhạc nước nhà.
Từ Trường Quốc gia Âm nhạc Sài Gòn đến Nhạc viện TP. Hồ Chí Minh
Trong lịch sử phát triển giáo dục âm nhạc chuyên nghiệp tại Việt Nam, năm 1956 đánh dấu sự ra đời của Trường Quốc gia Âm nhạc Sài Gòn, tiền thân của Nhạc viện TP. Hồ Chí Minh ngày nay. Sự hình thành của cơ sở đào tạo này phản ánh nhu cầu xây dựng một môi trường giảng dạy âm nhạc có tổ chức, nơi tài năng nghệ thuật được bồi dưỡng thông qua những chương trình học tập và phương pháp đào tạo chuyên nghiệp.
Ngay từ giai đoạn đầu, nhà trường đã tổ chức đào tạo hai lĩnh vực chính: Quốc nhạc và âm nhạc phương Tây, với gần 20 chuyên ngành nhạc khí và lý thuyết âm nhạc. Đây là một đặc điểm đáng chú ý, thể hiện sự hiện diện song song của hai dòng chảy trong giáo dục âm nhạc: bảo tồn những giá trị nghệ thuật truyền thống và tiếp nhận hệ thống lý luận, kỹ thuật biểu diễn của âm nhạc hàn lâm thế giới.
Năm 1960, trường đổi tên thành Trường Quốc gia Âm nhạc và Kịch nghệ Sài Gòn. Sau năm 1975, nhà trường tiếp tục hoạt động với tên gọi Trường Quốc gia Âm nhạc Thành phố Hồ Chí Minh. Từ năm 1981 đến nay, tên gọi Nhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh chính thức được sử dụng, gắn liền với quá trình phát triển của một cơ sở đào tạo âm nhạc chuyên nghiệp quan trọng tại khu vực phía Nam.
Qua nhiều giai đoạn lịch sử, những thay đổi về tên gọi và cơ cấu tổ chức không làm gián đoạn sứ mệnh cốt lõi của nhà trường: đào tạo nghệ sĩ biểu diễn, nhà giáo âm nhạc, nhà nghiên cứu, nhạc sĩ sáng tác và đội ngũ nhân lực chuyên môn phục vụ đời sống văn hóa nghệ thuật.
Ngày nay, Nhạc viện TP. Hồ Chí Minh là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, triển khai các chương trình đào tạo âm nhạc ở nhiều trình độ, từ trung cấp đến đại học và sau đại học. Bên cạnh hoạt động giảng dạy, nhà trường còn thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu khoa học, sáng tác, biểu diễn và hợp tác quốc tế, góp phần phát triển đời sống âm nhạc Việt Nam trong bối cảnh hội nhập.
Dấu mốc 70 năm và chương trình nghệ thuật mang ý nghĩa đặc biệt
Hướng đến kỷ niệm 70 năm thành lập (1956–2026), Nhạc viện TP. Hồ Chí Minh đã triển khai nhiều hoạt động nghệ thuật, học thuật và giao lưu chuyên môn trong suốt năm 2026. Lễ kỷ niệm trọng thể được tổ chức theo kế hoạch vào sáng ngày 18/11/2026 tại Phòng Hòa nhạc lớn của Nhạc viện, số 112 Nguyễn Du, TP. Hồ Chí Minh, gắn với chương trình đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba.
Theo thông tin được Báo Văn Hóa đăng tải ngày 16/11/2026, công tác chuẩn bị cho lễ kỷ niệm đã huy động sự tham gia của đông đảo giảng viên, nghệ sĩ, sinh viên và các thế hệ từng gắn bó với nhà trường. TS. NSND Đỗ Quốc Hưng, Giám đốc Nhạc viện TP. Hồ Chí Minh, cho biết đơn vị đã tập trung thực hiện nhiều nhiệm vụ, từ công tác chuyên môn, kiểm định chất lượng đến tổ chức các chương trình nghệ thuật phục vụ dấu mốc đặc biệt này.
Điểm nhấn của chương trình kỷ niệm là phần trình diễn chương IV của bản Giao hưởng số 9 cung Rê thứ, Op. 125 của Ludwig van Beethoven, dưới sự chỉ huy của NSƯT Trần Vương Thạch. Theo thông tin công bố trước sự kiện, chương trình quy tụ dàn nhạc giao hưởng gồm 60 thành viên, dàn hợp xướng 100 nghệ sĩ cùng bốn nghệ sĩ lĩnh xướng: Phạm Khánh Ngọc, Huỳnh Hà Thu Thảo, Trần Tuấn Phi và Đào Mác.
Việc lựa chọn Giao hưởng số 9 mang nhiều ý nghĩa nghệ thuật và nhân văn. Hoàn thành vào năm 1824, đây là một trong những tác phẩm tiêu biểu nhất trong sự nghiệp của Beethoven và trong lịch sử âm nhạc giao hưởng phương Tây. Đặc biệt, chương cuối sử dụng giọng hát con người kết hợp với dàn nhạc giao hưởng, phát triển trên nội dung bài thơ An die Freude (Khúc ca niềm vui) của Friedrich Schiller, qua đó chuyển tải khát vọng về tình đoàn kết, tình huynh đệ và những giá trị chung của nhân loại.
Để thể hiện tác phẩm này, các nghệ sĩ phải phối hợp chặt chẽ giữa nhiều thành phần âm nhạc: dàn dây, dàn kèn, bộ gõ, các giọng hát lĩnh xướng và hợp xướng. Sự thống nhất về tiết tấu, cao độ, sắc thái và cách xử lý cấu trúc âm nhạc giữ vai trò quan trọng đối với chất lượng biểu diễn. Vì vậy, chương trình không chỉ mang tính chất chào mừng mà còn thể hiện năng lực tổ chức, thực hành và phối hợp nghệ thuật của một cơ sở đào tạo chuyên nghiệp.
Bên cạnh lễ kỷ niệm ngày 18/11, đêm Gala nghệ thuật dự kiến diễn ra vào ngày 20/11/2026, với sự tham gia chỉ huy của nhạc trưởng Lê Phi Phi, tiếp tục là một hoạt động quan trọng trong chuỗi chương trình kỷ niệm 70 năm.
Bảy thập niên đào tạo và sự tiếp nối giữa các thế hệ nghệ sĩ
Giá trị của một cơ sở giáo dục nghệ thuật không chỉ được xác định bằng quy mô đào tạo hay số lượng chương trình biểu diễn, mà còn thể hiện qua khả năng duy trì và chuyển giao tri thức chuyên môn giữa các thế hệ. Trong lĩnh vực âm nhạc, sự kế thừa ấy đặc biệt quan trọng, bởi nhiều kỹ năng biểu diễn không thể lĩnh hội đầy đủ chỉ thông qua sách vở mà cần được truyền đạt trực tiếp từ người thầy đến người học.
Một giảng viên piano có thể dành nhiều năm hướng dẫn học trò cách tổ chức câu nhạc, điều khiển trọng lượng cánh tay, phân biệt các lớp âm thanh hay xử lý cấu trúc của một bản sonata. Tương tự, trong đào tạo thanh nhạc, kỹ thuật hơi thở, phát âm, cộng hưởng và diễn đạt tác phẩm đòi hỏi quá trình thực hành liên tục dưới sự hướng dẫn của người có chuyên môn. Những kiến thức ấy được tích lũy qua nhiều năm, sau đó tiếp tục được truyền lại khi một người học trưởng thành và trở thành nhà giáo hoặc nghệ sĩ biểu diễn.
Trong bài viết của Báo Văn Hóa, NSƯT Phạm Khánh Ngọc chia sẻ về hành trình khoảng 20 năm gắn bó với Nhạc viện, từ quá trình học tập đến khi trở thành giảng viên Khoa Thanh nhạc. Từng tham gia hoạt động kỷ niệm 60 năm thành lập nhà trường, chị tiếp tục góp mặt trong chương trình 70 năm. Câu chuyện ấy là một minh chứng cụ thể cho sự tiếp nối giữa các thế hệ: người học hôm qua trở thành người truyền đạt tri thức cho những thế hệ tiếp theo.
Đối với NSƯT Trần Vương Thạch, dấu mốc 70 năm gợi lại nhiều kỷ niệm từ thời học sinh đến quá trình hoạt động nghệ thuật chuyên nghiệp. Những trải nghiệm học tập, những khó khăn trong quá trình rèn luyện và sự dìu dắt của các thế hệ thầy cô trở thành một phần quan trọng trong hành trình trưởng thành của người nghệ sĩ.
Những câu chuyện như vậy cho thấy giáo dục âm nhạc không đơn thuần là quá trình truyền đạt kỹ năng. Đó còn là sự hình thành nhân cách nghề nghiệp, ý thức lao động nghệ thuật, thái độ tôn trọng tác phẩm và trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với cộng đồng âm nhạc.
Một cơ sở đào tạo có truyền thống lâu đời chính là nơi những giá trị ấy được duy trì, kiểm nghiệm và phát triển qua thời gian.
Từ di sản âm nhạc dân tộc đến những chuẩn mực hàn lâm thế giới
Trong năm kỷ niệm 70 năm thành lập, Nhạc viện TP. Hồ Chí Minh đã tổ chức nhiều chương trình hòa nhạc, hoạt động nghiên cứu và giao lưu quốc tế, phản ánh sự đa dạng trong định hướng đào tạo và phát triển nghệ thuật.
Đáng chú ý, Liên hoan Âm nhạc dân tộc quốc tế TP. Hồ Chí Minh diễn ra trong tháng 10/2026 với các hoạt động biểu diễn và hội thảo chuyên môn liên quan đến âm nhạc truyền thống Việt Nam, Hàn Quốc, Thái Lan và Philippines. Những chương trình này mở ra không gian trao đổi giữa các nền văn hóa, đồng thời tạo điều kiện tiếp cận phương pháp nghiên cứu và thực hành âm nhạc truyền thống trong bối cảnh hiện đại.
Ở lĩnh vực âm nhạc cổ điển phương Tây, các chương trình biểu diễn của Khoa Piano và dàn nhạc trẻ tiếp tục cho thấy vai trò của thực hành sân khấu trong đào tạo chuyên nghiệp. Chương trình Spring Piano Concert ngày 11/4/2026 giới thiệu nhiều tác phẩm thuộc kho tàng âm nhạc piano, từ Beethoven, Chopin, Scriabin, Ravel đến Rachmaninoff, cùng các tiết mục hòa tấu dành cho nhiều nghệ sĩ piano.
Đặc biệt, những tác phẩm như Sonata số 21 Waldstein của Beethoven, Ballade số 1 cung Sol thứ của Chopin hay Jeux d’eau của Ravel đặt ra những yêu cầu khác nhau về kỹ thuật, cấu trúc và ngôn ngữ biểu đạt. Nếu Beethoven đòi hỏi người biểu diễn khả năng tổ chức hình thức sonata và phát triển tư duy âm nhạc có tính kiến trúc, Chopin chú trọng sự kết hợp giữa kỹ thuật và tính chất tự sự, thì Ravel mở rộng những khả năng tạo màu sắc âm thanh trên đàn piano.
Việc đưa các tác phẩm thuộc nhiều thời kỳ, trường phái và phong cách vào hoạt động biểu diễn giúp người học tiếp cận lịch sử âm nhạc thông qua trải nghiệm thực tế. Đây cũng là một đặc điểm quan trọng của giáo dục âm nhạc chuyên nghiệp: lý thuyết, lịch sử, kỹ thuật và biểu diễn không tồn tại riêng rẽ mà cần được kết nối trong cùng một quá trình đào tạo.
Nhìn rộng hơn, sự hiện diện đồng thời của âm nhạc dân tộc, âm nhạc giao hưởng, thính phòng, piano và những hình thức biểu diễn đương đại cho thấy định hướng phát triển âm nhạc không phải là lựa chọn giữa truyền thống và hiện đại. Điều cần thiết là xây dựng khả năng tiếp nhận những thành tựu nghệ thuật của thế giới trên nền tảng hiểu biết và tôn trọng di sản văn hóa dân tộc.
Ý nghĩa của truyền thống Nhạc viện đối với giáo dục piano và thế hệ trẻ
Đối với những người đang theo đuổi con đường học tập, giảng dạy và biểu diễn piano, hành trình 70 năm của Nhạc viện TP. Hồ Chí Minh mang đến nhiều bài học về giá trị của sự rèn luyện có hệ thống và tầm quan trọng của một môi trường giáo dục chuyên nghiệp.
Không giống những hoạt động học tập ngắn hạn, quá trình đào tạo âm nhạc đòi hỏi sự tích lũy kiến thức và kỹ năng trong thời gian dài. Một học sinh piano thường bắt đầu từ việc nhận biết cao độ, tiết tấu, tư thế và phối hợp các ngón tay; tiếp theo là kỹ thuật gam, hợp âm, luyện ngón, đọc nhạc và xử lý các tác phẩm có cấu trúc ngày càng phức tạp. Khi trình độ phát triển, người học cần tiếp tục mở rộng hiểu biết về hòa âm, hình thức âm nhạc, lịch sử tác phẩm và phong cách biểu diễn.
Sự tiến bộ ấy không thể chỉ đo bằng số lượng bản nhạc đã hoàn thành. Một học sinh chơi được nhiều tác phẩm chưa hẳn đã có nền tảng âm nhạc toàn diện nếu thiếu khả năng đọc bản nhạc độc lập, cảm nhận cấu trúc, kiểm soát âm sắc hoặc hiểu được đặc điểm nghệ thuật của từng thời kỳ sáng tác.
Ở bậc đào tạo chuyên nghiệp, những yêu cầu này tiếp tục được phát triển ở mức độ cao hơn thông qua hệ thống môn học chuyên ngành và kiến thức bổ trợ. Người học không chỉ học cách chơi đúng các nốt nhạc mà còn phải biết lý giải lựa chọn nghệ thuật của mình, hiểu nguyên tắc biểu diễn và từng bước hình thành tư duy âm nhạc độc lập.
Từ góc nhìn đó, truyền thống đào tạo của Nhạc viện cũng đặt ra một vấn đề đáng suy ngẫm đối với các cơ sở giáo dục âm nhạc ở bậc phổ thông và ngoài công lập: làm thế nào để xây dựng lộ trình học tập vừa phù hợp với khả năng của từng học sinh, vừa bảo đảm tính liên tục và chiều sâu chuyên môn?
Một môi trường giáo dục piano có chất lượng cần tạo điều kiện để người học phát triển đồng thời kỹ thuật, kiến thức, khả năng cảm thụ và văn hóa biểu diễn. Các kỳ kiểm tra, chứng chỉ hay cuộc thi có thể trở thành những cột mốc đánh giá hữu ích, nhưng mục tiêu lâu dài vẫn là hình thành năng lực âm nhạc thực chất, sự tự chủ trong học tập và tình yêu đối với nghệ thuật.
Đó cũng là một trong những giá trị có thể nhìn thấy từ các cơ sở đào tạo chuyên nghiệp được xây dựng và duy trì qua nhiều thế hệ: chất lượng giáo dục không đến từ thành tích nhất thời, mà từ một hệ thống đào tạo có phương pháp, có chuẩn mực và có khả năng phát triển bền vững.
Bảy mươi năm một hành trình, tiếp nối những giá trị tương lai
Kỷ niệm 70 năm thành lập Nhạc viện TP. Hồ Chí Minh là dịp để nhìn lại những đóng góp của các thế hệ nhà giáo, nghệ sĩ, nhà nghiên cứu và học sinh, sinh viên trong quá trình xây dựng một môi trường đào tạo âm nhạc chuyên nghiệp. Từ những lớp học nhạc khí, giờ học lý thuyết, phòng tập cá nhân đến những buổi hòa nhạc giao hưởng, tất cả đều góp phần hình thành nên đời sống học thuật và truyền thống nghệ thuật của nhà trường.
Trong bối cảnh giáo dục và hoạt động nghệ thuật ngày càng mở rộng giao lưu quốc tế, nhiệm vụ của một cơ sở đào tạo âm nhạc không chỉ là gìn giữ những thành tựu đã đạt được. Quan trọng hơn, đó là khả năng tiếp tục đổi mới phương pháp giảng dạy, nâng cao chất lượng nghiên cứu, mở rộng cơ hội thực hành và chuẩn bị cho các thế hệ nghệ sĩ tương lai những năng lực cần thiết để phát triển nghề nghiệp.
Bảy mươi năm là một dấu mốc đáng trân trọng, nhưng cũng mở ra một chặng đường mới. Di sản lớn nhất của một ngôi trường âm nhạc không chỉ nằm trong những công trình, chương trình biểu diễn hay danh hiệu đã được ghi nhận, mà còn hiện diện trong tri thức được truyền trao, trong những tác phẩm tiếp tục vang lên và trong các thế hệ học trò tiếp tục bước vào con đường nghệ thuật.
Từ nền tảng được xây dựng suốt bảy thập niên, Nhạc viện TP. Hồ Chí Minh tiếp tục mang theo sứ mệnh đào tạo, nghiên cứu, gìn giữ và phát triển những giá trị âm nhạc, đóng góp vào sự phát triển của nền văn hóa nghệ thuật Việt Nam.
Nguồn tham khảo
Báo Văn Hóa (16/11/2026), Nhạc viện TP.HCM rộn ràng chuẩn bị kỷ niệm 70 năm thành lập.
https://baovanhoa.vn/nhac-vien-tp-hcm-ron-rang-chuan-bi-ky-niem-70-nam-thanh-lap.html
Nhạc viện TP. Hồ Chí Minh, Giới thiệu lịch sử hình thành, chức năng và nhiệm vụ đào tạo.
https://hcmcons.vn/ve-chung-toi
Thông tấn xã Việt Nam – Báo Tin Tức (13/11/2026), Nhạc viện TP Hồ Chí Minh sẵn sàng cho Lễ kỷ niệm 70 năm thành lập.
https://baotintuc.vn/nhac-vien-tp-ho-chi-minh-san-sang-cho-le-ky-niem-70-nam-thanh-lap-post1402482.html
Nhạc viện TP. Hồ Chí Minh, Các sự kiện hướng đến Kỷ niệm 70 năm.
https://hcmcons.vn/tin-tuc/cac-su-kien-huong-den-ky-niem-70-nam-1025.html
Biên tập và tổng hợp: Hải Vũ Piano Academy.
