Bối cảnh lịch sử
Richard Wagner chủ yếu gắn với opera nhưng ảnh hưởng lên âm nhạc cuối thế kỷ XIX rất sâu. Ông mở rộng chromaticism và trì hoãn resolution đến mức cảm giác tonic trở nên căng, mơ hồ, tạo tiền đề cho nhiều xu hướng sau.
Điều người học Piano cần nghe và hiểu
‘Tristan chord’ mở đầu Tristan und Isolde, công diễn năm 1865, trở thành biểu tượng vì cách nó không giải quyết theo kỳ vọng đơn giản. Leitmotif kết nối nhân vật, vật thể và ý niệm trong cấu trúc dài. Dù pianist ít chơi Wagner nguyên bản, Liszt transcription và ảnh hưởng lên Franck, Scriabin, Debussy, Schoenberg khiến ông hiện diện gián tiếp trong lịch sử Piano. Pianist nên hiểu chromaticism như lực căng dài hạn: càng trì hoãn cadence, người nghe càng mất điểm tựa tonic. Late Romantic repertoire vì thế đòi hỏi nghe long-range hòa âm hơn là chỉ nhận diện từng hợp âm.
Nguồn tham khảo và đọc thêm
- J. Peter Burkholder, Donald Jay Grout & Claude V. Palisca — A History of Western Music.
- Richard Taruskin — The Oxford History of Western Music.
- The New Grove Dictionary of Music and Musicians / Grove Music Online.
- Charles Rosen — The Classical Style; The Romantic Generation.
- David Schulenberg — The Keyboard Music of J. S. Bach.
- Robert L. Marshall (biên tập) — Eighteenth-Century Keyboard Music.