Bối cảnh lịch sử
Ghi âm không chỉ lưu biểu diễn mà còn làm thay đổi kỳ vọng công chúng. Trong studio, nghệ sĩ có thể thu nhiều take, edit và sửa lỗi; dần dần người nghe quen với sản phẩm gần như không sai nốt, tạo khoảng cách giữa chuẩn bản ghi âm và tính bất định tự nhiên của trực tiếp biểu diễn.
Điều người học Piano cần nghe và hiểu
Bản ghi âm đầu thế kỷ XX thường có tempo linh hoạt và nhiều đặc điểm ấn bản hiện đại không ghi; ngược lại biên tập số cho phép độ sạch cực cao. Vì thế tranh luận về authenticity, spontaneity và perfection ngày càng quan trọng: bản thu sạch chưa chắc giàu sức sống, nhưng trực tiếp cũng không phải lý do để chuẩn bị cẩu thả. Pianist cần phân biệt môi trường micro và khán phòng. ‘Không sai nốt’ là tiêu chuẩn quan trọng nhưng không phải toàn bộ nghệ thuật; mạch tự sự, màu âm và khả năng phục hồi trên sân khấu vẫn là phẩm chất độc lập.
Nguồn tham khảo và đọc thêm
- J. Peter Burkholder, Donald Jay Grout & Claude V. Palisca — A History of Western Music.
- Richard Taruskin — The Oxford History of Western Music.
- The New Grove Dictionary of Music and Musicians / Grove Music Online.
- Charles Rosen — The Classical Style; The Romantic Generation.
- David Schulenberg — The Keyboard Music of J. S. Bach.
- Robert L. Marshall (biên tập) — Eighteenth-Century Keyboard Music.

